Ik sta even stil bij de toenemende openbare kritiek over het beleid van een aantal centrale banken. Traditiegetrouw neemt de kritiek toe wanneer een bubbel op barsten staat. Ik ben dus gewaarschuwd!
Hoe zat het ook alweer? Ik leerde vroeger over de prijsinflatie theorie van Keynes en de monetaristische visie van Irving Fisher. Waarbij Irving beschreef dat de monetaire economie (= het aanwezig geld x omloopsnelheid) gelijk moet zijn aan de reële economie (gekochte goederen). Centrale banken richten zich, met het sterk verhogen van het aanwezige geld, op het handhaven van prijsstabiliteit die vertaalt is een (bestedings-) inflatie van minder dan 2% en gebruiken daarbij onder anderen de ideeën van Fisher. Daarnaast begreep ik toen al het idee hierachter: doordat geld steeds een beetje minder waard word je voorkomt dat mensen en bedrijven geld oppotten. De consument moet immers kopen en de ondernemer moeten investeren.
Ed de Groot schreef op 2 augustus in het Financiële Dagblad dat centrale banken wel goedkoop geld kunnen pompen, maar niet bepalen waar dat heen gaat. Het gaat niet naar de mensen en nauwelijks naar investeringen, het stuwt alleen de prijzen van aandelen, goud en huizen verder op. Mensen kunnen die huizen niet meer betalen ondanks die lage rente en moeten meer sparen, wat door diezelfde lage rente niet opschiet (de genoemde omloopsnelheid neemt dus af). Ook de CEO’s van de Rabobank en recent de ING maken zich, vooral om redenen van eigen toekomstige winstgevendheid, hier nu ook meer en meer zorgen om.
Wat mij opvalt dat er haast niemand communiceert over hoe (straks) al dat geld weer uit de echte economie moet verdwijnen. Dagobert Duck vragen een groot virtueel geldpakhuis te laten vullen en dan het geld daarna echt te laten verdwijnen is dan denk ik zeker niet de oplossing. Pas na de echte verdwijntruc kan vastgesteld worden of het allemaal de moeite waard is geweest.
Het historische bestaansrecht van de centrale banken ligt in de politieke onafhankelijk. Toch sta ik er bij stil omdat ik me zorgen maak dat de scheiding tussen het politieke (populistisch) beleid en monetaire beleid steeds dunner wordt. Hoe kan, met het al dan niet behouden van de onafhankelijke monetaire sturing, de politiek tijdig de toekomstige stabiliteit van de reële economie bewaken. Als ik namelijk zelf te veel in het blije nu leef vergeet ik ook wel eens om tijdig moeilijke maatregelen te nemen.