Ik sta even stil bij de opening van het Jazz festival in Delft in het filmhuis Lumen. Voor deze gelegenheid werd de film Birth over het leven van Miles Davis vertoond. De regisseur heeft de tijdgeest vanaf de jaren dertig tot in de jaren negentig afgezet tegen de steeds nieuwe muziekstijlen van Miles.
Begeleid door de karakteristieke trompet in het nummer “Bluebird” bleven bij de aftiteling de woorden “echt” en “authentiek” resoneren. Eigenschappen die voor mij passen bij een leider en een voorbeeld figuur. In dit geval niet voor één generatie maar voor meerdere generaties. Miles was natuurlijk in het geheel geen lieverdje. Excentriek in het uitgeven van geld (Ferrari’s) en met de popster kwalen van teveel sex, drugs en drank wisselde hoogte en diepte punten elkaar af. De film laat zien dat hij “het geluk” had dat op de diepste momenten in zijn leven er gidsen waren die hem door de ellende heen steunden en hem hielpen terug te keren naar de muziek.
Als natuurtalent heeft op 13 jarige leeftijd de basis van het spelen op een trompet onder de knie. Sindsdien zoekt en vindt hij steeds een weg om zijn creativiteit te uiten. De film laat vooral zien dat hij geïnteresseerd is in de weg en niet zo zeer in het einddoel. Een detail is dat hij in zijn leven geen enkele uitgebrachte plaat thuis had. Hij zei: “Dat is al verleden tijd en kan me alleen maar beperken in mijn creativiteit”.
Een patroon wat helder wordt in de film is dat hij steeds een jonge generatie talentvolle muzikanten zoekt en deze in samenspel, op basis van beperkt aantal afspraken, hun gang laat gaan. Hij zei: ”oefen maar met publiek erbij dat is het mooiste wat er is, ik zorg er wel voor als het nodig is dat ze aan hun trekken komen”. Zijn grootste hits en nieuwe stijlen zijn gemaakt met orkestleden van rond de 20 jaar.
Een tweede terugkerend aspect is dat hij al vroeg in zijn leven een hekel kreeg aan zijn eigen land. De rassen- en vrouwendiscriminatie heeft hij van zeer nabij meegemaakt en zich daar in alle vormen tegen verzet. Het besef dat het anders kan en eigenlijk moet vond hij al op jonge leeftijd in Parijs tijdens onder andere het opnemen van de wereldberoemde geïmproviseerde filmmuziek van “Ascenseur pour l’échafaud”.
Als ik dit allemaal op weg naar huis in mijn gedachte laat passeren begrijp ik weer waarom ik zo’n fan ben van dit soort helden als Miles, Bruce en Anouk. Daarnaast leert het me dat het blijvend zoeken naar innovatie gaat via een ongeremde creativiteit en inzet van steeds nieuwe talenten.
Dat je dan als leider en gids zaken aan elkaar durft te verbinden zonder daar teveel in sturen is het mooiste wat er is.