Ik werd door mijn collega verrast met een uitnodiging om samen naar de Mulock Houwer-lezing te gaan in Leiden. Annet van Zon spreekt daar dit jaar over pleegzorg. Een mooi thema dat mij zowel privé als in mijn werk raakt.
Een volle zaal die een uur lang “stil” was. Met aandacht luisterde ik naar een mooi uitgewerkt en opgebouwd verhaal van iemand die geloofd in een droom. Voor mij is ze een held. En compleet verhaal dat vanuit het perspectief van het verleden een reflectie geeft op de huidige pleegzorg. Was is mooier dan een droom dat alle kinderen, ook degenen die om welke reden dan ook onmogelijk thuis kunnen worden, zoveel mogelijk samen met ouders te laten opgroeien.
Wanneer dat lukt is een wereld gewonnen. Het gedeelde opvoedschap vraagt van het kind, de pleegouders, ondersteuners en niet in de laatste plaats van de natuurlijke ouders een behoorlijke uitdaging. Maar geen droom, geen doel en geen resultaat. Eigenlijk sluit dit mooi aan bij een van onze leuzen dat we om het kind veiligheid te bieden we het gevaar uit het gezin willen halen in plaats van het kind uit huis te halen.
De jeugdbeschermers en jeugd hulpverleners die met deze dromen dagelijks aan de slag moeten zijn ook mijn helden. Hoe kun je vanuit een gegeven van onzekerheid of je interventies effect hebben toch het geduld hebben om samen naar de beste (en zou dicht mogelijk bij de ouders) oplossing te zoeken. We moeten alle kennis, ervaringen uit het verleden inzetten om daarbij te helpen.
Er bleven me twee specifieke zaken bij van deze lezing.
- Loyaliteit. Een mooie uitspraak om te onthouden ” Ex-ouders bestaan niet”. Loyaliteit is een zijnskwaliteit, een existentiële garantie van verbondenheid, van ergens bij horen is een gegeven. Deze moet je nooit op de proef stellen.
- Best Interest of the Child-model (Klaverboer & Zijlstra 2016). Uit onderzoek blijken veertien condities voorwaardelijk te zijn voor de ontwikkeling van kinderen. Zeven bevinden zich in het gezin. Verzorging, veiligheid, affectie, ondersteunende structuur, voorbeeld gedrag, interesse en continuïteit.
De andere zeven condities zitten rondom het gezin: veilige leefomgeving, respect, sociaal netwerk, onderwijs en cultuur, omgang met leeftijdgenoten, voorbeeldgedrag in de samenleving en toekomstperspectief. Het lijken vanzelfsprekendheden als ze aanwezig zijn. Maar als ze ontbreken wordt het leven snel ingewikkeld.
Kortom een mooie tijdsinvestering die me weer tot nadenken heeft gezet.